Böbrek taşı emareleri nedir? Iyi mi tedavi edilir?

01.07.2022 15:48 Son Güncelleme: 01.07.2022 15:48 Böbrek taşları devletimizde sık görülen sıhhat problemlerinden birisidir. Neredeyse her 10 kişiden biri yaşamının bir döneminde böbrek taşı rahatsızlığına yakalanmaktadır. Bu hastalığa yakalanan kişilerin ortalama yarısında da hastalık 10 yıl içinde yine etmektedir. Böbrek taşı oluşumuna beslenmeden genetiğe, yaşanılan coğrafi bölgeden cinsiyete kadar çeşitli faktörlerin niçin olduğu düşünülmektedir. Kimi zaman uzun süre hiçbir semptomu olmayan bu taşlar kimi zaman idrar yollarına düşerek hastanın dayanılmaz ağrılarla doktora başvurmalarına da niçin olabilir.
Böbrek taşı oluşumunun sebepleri ve emareleri
Kandaki bazı mineraller böbrekler tarafınca atılsa da idrarda belli bir çözünürlük dengesi ile çözülürler. Sadece çeşitli nedenlerle çözünürlük azalır ve idrar yollarında çökerek taş oluşturan kristaller oluşur. Sonrasında bu kristaller büyüyerek taş şeklini alır. Birçok taş tipi olmakla birlikte en sık olarak kalsiyum oksalat taşları görülmektedir. Ek olarak enfeksiyona bağlı taşlar, ürik asit taşları, sistin taşları ve kalsiyum fosfat taşları da görülebilir. Taş oluşumunda beslenme ile ilgili faktörler önemlidir. Bunların başlangıcında yeterince sıvı almamak gelir. Hayvansal proteinden varlıklı ve tuz içinde ne olduğu yüksek rejimler de taş oluşumu için zemin hazırlamaktadır. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, böbreklerin yapısal bozuklukları, bazı ilaçlar ve genetik faktörlerin de taş oluşumunda etkili olduğu tespit edilmiştir.
Böbrek taşı olan kişilerin en sık görülen şikayeti ağrıdır. Bazı hastalarda ağrı fark edilemeyecek kadar hafifken bazılarında oldukca şiddetli olabilir. Böbrek taşlarının niçin olduğu ağrılar çoğu zaman bazen gelip giden ağrılar olarak görülür. Hastalar çoğu zaman ağrıyı “bel ağrısı, yan ağrısı yada böğür ağrısı’’ olarak tanımlarlar. Ağrı haricinde görülen emareler ise; idrar yaparken yanma, idrarda kan görülmesi, mide bulantısı ya da kusma, sık idrara çıkma, azca miktarlarda idrar yapma yada idrar yapma zorluğu olabilir.Doğru tanıyı koymak uzmanlık gerektirir
Hastanın öyküsü ve fizik muayenesine ek olarak, bulguları desteklemek ve tanıyı doğrulamak için ürolojik röntgen, ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi benzer biçimde görüntüleme şekilleri uygulanır. Bu yöntemlerle taşların tamamına yakını tespit edilebilir.Bunun yanı sıra idrar yolu enfeksiyonlarını yada taşlardan dolayı idrarda kanamayı saptamak için bir idrar tahlili ve idrar kültürü yapılır. Ek olarak, taşın yaratmış olabileceği problemleri belirlemek yada nedenini araştırmak için kan tetkikleri kullanılır.
Tedavi yöntemi kişiye hususi olarak belirlenmelidir
Böbrek taşı teşhisi konulduktan sonrasında, tedavi planındaki en mühim faktörler hastanın taşa bağlı şikayetlerinin şiddetine, taşın böbreklere herhangi bir zarar verip vermediğine ve böbrek fonksiyonlarının bozulup bozulmadığına bağlıdır. Tedavinin şekli ise taşın boyutu, sertlik derecesi, böbrekteki yeri ve hastaya ilişik faktörlere nazaran belirlenir.
2 santimetre’den ufak boyutlardaki böbrek taşları, vücut dışı şok dalga tedavisi (ESWL) ya da idrar kanalından girilerek böbreğin içine kıvrımlı aletlerle erişilen ve taşı lazer ile kırılıp toz haline getirilmesi şeklinde (Retrograd intrarenal cerrahi/fleksible üreteroskopi) uygulanan yöntemlerle tedavi edilmektedir. Eğer taş 2 santimetre boyutunun üzerindeyse, çoğu zaman bel bölgesinden 1 santimetre’lik bir kesi ile böbreğin içine girilerek taşları kırılıp dışarıya alınması yöntemi (perkütan nefrolitotomi) uygulanmaktadır. Sadece bu işlemlerin hangisinin uygulanacağında hastaya ilişik faktörler de göz önüne alınarak karar verilmektedir.
Tekrarlayan böbrek taşlarında tedavi sonrasında bu taşların altında yatan nedenin belirlenmesi önemlidir. Eğer işlem esnasında bir taş parçası alınabilmiş yada hastanın düşürdüğü bir taş mevcutsa bu taşın laboratuvarda analizinin yapılarak içinde ne olduğunun ne bulunduğunun belirlenmesi büyük ehemmiyet arz etmektedir. Bunun yanı sıra kan ve idrarda bazı değerler ölçülerek altta yatan metabolik yada hormonal bir niçin olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu araştırmalardan sonrasında doktor kontrolünde taş hastalığının tekrarlamasını engelleyecek ilaçlar kullanılabilir.

Son Dakika Haberler